W czasach Windows z lat 2000. można było godzinami oglądać wizualizację kolorowych bloków, które układały się na nowo. Tak właśnie wyglądała defragmentacja dawniej. Gdy dyski SSD zastąpiły tradycyjne dyski twarde, defragmentacja odeszła do lamusa. Nowoczesne dyski SSD samodzielnie defragmentują dane, automatycznie przenosząc je w celu optymalizacji wydajności.
Choć nowoczesne Maki mogą zwalniać z różnych powodów, defragmentacja nie jest tego rozwiązaniem. Następnie wyjaśnimy, dlaczego defragmentacja jest już nieaktualna, i pokażemy bezpieczniejsze sposoby na przyspieszenie Maca.
Czy można defragmentować Maca?
Technicznie tak — ale tylko na komputerach Mac z tradycyjnym dyskiem twardym (HDD) i systemem macOS starszym niż High Sierra (2017). Maki z wersjami OS X nowszymi, niż 10.2 zazwyczaj nie wymagają defragmentacji. To dlatego, że OS X i macOS zawierają wbudowane narzędzia, czyszczące rozdrobione pliki na dysku. Dzięki temu większość użytkowników nie musi ręcznie defragmentować Maca. Co więcej, najnowsze wersje macOS nie obsługują żadnego oprogramowania do defragmentacji innych firm — tylko wbudowane narzędzia działają automatycznie w tle.
Jak macOS automatycznie radzi sobie z fragmentacją
Od 2002 roku macOS radzi sobie z fragmentacją samodzielnie — cicho, w tle, bez żadnego działania z Twojej strony. Za tę pracę odpowiadają dwa mechanizmy:
- Defragmentacja na bieżąco. Za każdym razem, gdy otwierasz plik podzielony na więcej niż 8 części i mniejszy niż 20 MB, macOS automatycznie łączy go w jeden blok. Jest to domyślne zachowanie od wersji Mac OS X 10.2 Jaguar (2002).
- Adaptacyjne klastrowanie aktywnych plików (HFC). Technologia HFC, wprowadzona w systemie Mac OS X 10.3 Panther (2003), śledzi pliki, które często odczytujesz, ale rzadko modyfikujesz, a następnie przenosi je do szybszego obszaru dysku. Pliki są defragmentowane podczas przenoszenia.
Wszystkie te funkcje sprawiają, że fragmentacja na Macu to problem, który w przypadku większości plików rozwiązuje się sam. Nie potrzebujesz narzędzia do defragmentacji ani harmonogramu konserwacji — Twój Mac robi to niepostrzeżenie od początku XXI wieku.
Co zmieniło APFS
W 2017 roku Apple wprowadziło APFS wraz z systemem macOS High Sierra. Jedną z jego kluczowych funkcji jest podejście copy-on-write: gdy modyfikujesz plik, APFS zapisuje zmianę w nowym miejscu na dysku, zamiast modyfikować oryginał. W efekcie fragmenty plików są z czasem rozrzucane po całym dysku, więc ściśle rzecz biorąc, APFS nie zapobiega fragmentacji. Może nawet pogłębić problem.
Powodem, dla którego nie ma to znaczenia, jest sprzęt. Każdy Mac od 2017 roku ma dysk SSD, który nie posiada ruchomych części. W odróżnieniu od obracającego się dysku twardego, który musi fizycznie przemieszczać się po całym dysku, by odczytać rozproszone fragmenty pliku, dysk SSD może błyskawicznie odczytać dane z dowolnego miejsca. Czy plik składa się z jednej części, czy z tysiąca — nie ma to żadnego wpływu na szybkość jego ładowania. Choć Twoje pliki są technicznie rzecz biorąc pofragmentowane, nie odczujesz tego w żaden sposób ani nie naprawisz czegoś, co tak naprawdę nie ma znaczenia.
Czy warto defragmentować Maca?
Dla prawie wszystkich odpowiedź brzmi: nie. Jeśli Twój Mac został kupiony jako nowy w ciągu ostatnich kilku lat, jest wyposażony w dysk SSD, a jego defragmentacja nie przynosi praktycznych korzyści — fragmentacja wpływa na wydajność głównie w przypadku tradycyjnych dysków talerzowych, których ten komputer nie posiada.
Jednak ostateczna odpowiedź zależy od typu dysku. Aby sprawdzić, jaki typ dysku masz, przejdź do menu Apple > Ten Mac > Więcej informacji > Raport systemowy > Pamięć masowa. Sprawdź tutaj typ nośnika.
- Jeśli Twój Mac ma dysk SSD (a mają go wszystkie komputery Mac sprzedawane jako nowe od kilku lat), fragmentacja nie wpłynie na jego wydajność — może jedynie przyspieszyć jego zużycie, ponieważ przy każdym defragmentowaniu dysk wykonuje tysiące operacji zapisu.
- Jeśli Twój Mac ma dysk Fusion Drive (niektóre iMaki i Maki mini z lat 2012–2020), defragmentacja i tak nie ma sensu. System macOS automatycznie zarządza przepływem plików między częściami SSD i HDD, więc ręczna defragmentacja nie jest potrzebna.
- Jeśli Twój Mac ma tradycyjny dysk twardy, macOS samodzielnie radzi sobie z fragmentacją — i robi to już od 2002 roku. W zdecydowanej większości przypadków wbudowany proces w zupełności wystarczy.
Choć jeśli Twój Mac działa wolno, przyczyn może być więcej. Następna sekcja opisuje, co właściwie zrobić.
Jak zoptymalizować Maca w inne sposoby
Niekoniecznie musisz defragmentować dysk, jeśli Mac działa powolnie. Czasami problemy nie są powiązane z HDD lub SSD. Dlatego wypróbuj alternatywne sposoby, które mogą pomóc przyspieszyć system bez defragmentacji.
1. Pierwsza pomoc
Zanim wypróbujesz cokolwiek innego, uruchom Pierwszą pomoc. Funkcja Pierwsza pomoc jest wbudowana w Narzędzie dyskowe — narzędzie do zarządzania dyskami dostępne na każdym Macu. Po uruchomieniu macOS sprawdza system plików dysku pod kątem błędów i automatycznie naprawia te, które może naprawić. Pierwsza pomoc jest świetnym narzędziem do uruchomienia, gdy Twój Mac działa wolno bez wyraźnej przyczyny.
Jak uruchomić Pierwszą pomoc:
- Naciśnij Command + Spacja, wpisz „Narzędzie dyskowe” i naciśnij Return.
- Kliknij Widok > Pokaż wszystkie urządzenia na pasku menu. To pokaże każdy dysk i każdy wolumin na nim.
- Wybierz kontener dysku startowego (zazwyczaj o nazwie Macintosh HD) na pasku bocznym.
- Kliknij przycisk Pierwsza pomoc w górnej części okna.
- Kliknij Uruchom w oknie, które się pojawi, a następnie Kontynuuj.
2. Optymalizuj pamięć masową
Zapewnienie wystarczającej ilości wolnego miejsca na Macu jest jednym z najskuteczniejszych sposobów zachować jego wydajność. Z reguły należy mieć przynajmniej 10 procent od pojemności pamięci masowej. Najlepiej jest mieć do 20 procent.
Możesz skorzystać z kilku porad do optymalizacji miejsca na Macu:
- Znajdź i usuń duże i stare pliki, na przykład zdjęcia, wideo i pliki .DMG.
- Usuń niepotrzebne aplikacje.
- Usuń niepotrzebne pliki w folderze Pobrane rzeczy i opróżnij Kosz.
Tropienie tych plików ręcznie jest czasochłonne. Na szczęście, istnieje wbudowane narzędzie do tego celu, nazywane Optymalizowaniem dysku. Oto jak z niego skorzystać:
- Z menu Apple przejdź do Ustawień systemowych.
- Kliknij Ogólne > Miejsce.
- Sprawdź Zalecenia pod kolorowym wykresem. Możesz również kliknąć ikonę i obok poniższych kategorii i zobaczyć, co może być bezpiecznie usunięte.
3. Wyczyść śmieci systemowe
Gdy pozbędziesz się oczywistych plików, sprawdź systemowe śmieci — pliki tymczasowe, pamięć podręczną użytkownika i systemu, stare wersje dokumentów, nieużywane pliki językowe, dzienniki i tym podobne. Pliki te narastają niezauważenie przez wiele miesięcy użytkowania i na przeciętnym Macu mogą zajmować kilka gigabajtów. Można je bezpiecznie usunąć, ale ręczne ich wyszukiwanie jest żmudne — są porozrzucane po folderach systemowych, a niektóre można znaleźć tylko za pomocą poleceń w Terminalu.
Aplikacja do konserwacji, taka jak CleanMyMac, poradzi sobie z tym za jednym podejściem — przeskanuje typowe miejsca gromadzenia zbędnych plików i pokaże Ci, co możesz bezpiecznie usunąć, zanim cokolwiek skasuje. Oto jak zwolnić miejsce:
- Rozpocznij bezpłatny okres próbny CleanMyMac i zainstaluj aplikację.
- W pasku bocznym kliknij Czyszczenie i naciśnij Skanuj.
- Po skanowaniu możesz przejrzeć szczegóły lub kliknąć Usuń, aby natychmiast usunąć wszystkie znalezione rzeczy.
Powody, dla których warto używać CleanMyMac:
- Znajduje ukryte pliki, których samodzielnie nie można łatwo zlokalizować, i usuwa średnio 8 GB śmieci systemowych
- Całkowicie odinstalowuje aplikacje, w tym pliki pozostałości, których zwykłe przeciągnięcie do Kosza nie usuwa
- Usuwa zbędne pliki z pamięci w chmurze, dzięki czemu nie płacisz za przechowywanie danych, których nie potrzebujesz.
Wypróbuj CleanMyMac za darmo — sprawdź, jak działa na Twoim Macu.
4. Uaktualnij macOS i aplikacje
Staraj się uaktualniać aplikacje do najnowszych wersji, ponieważ zazwyczaj są optymalizowane i działają lepiej, niż poprzednie wersje. Uaktualnienia systemu zawierają poprawki wydajności i błędów, które mogą powodować spowolnienia.
Aby uaktualnić macOS, otwórz Ustawienia systemowe > Ogólne > Uaktualnienia. Jeśli jest dostępne uaktualnienie, wystarczy postępować zgodnie z instrukcjami, by go zainstalować. Również dobrym pomysłem jest włączenie automatycznych uaktualnień.
Co dotyczy uaktualnień aplikacji, to masz kilka opcji:
- Otwórz App Store i kliknij Updates w pasku bocznym. Uaktualnij apki po kolei albo kliknin Update All.
- Jeśli aplikacja była pobrana z witryny dewelopera, odwiedź ją jeszcze raz, by pobrać jej najnowszą wersję.
- Otwórz aplikację na Macu i kliknij jej nazwę w pasku menu. Szukaj opcji Sprawdź uaktualnienia. Również, przejrzyj ustawienia aplikacji, by sprawdzić, czy są dostępne automatyczne uaktualnienia. Jeśli są, włącz je.
5. Odinstaluj niepotrzebne aplikacje
Jak wspominaliśmy wcześniej, odinstalowanie niepotrzebnych aplikacji jest dobrym sposobem zaoszczędzić miejsce na Macu. Co ważniejsze, jeśli nie korzystasz z aplikacji, to pewnie nie była od jakiegoś czasu uaktualniana, a przestarzałe aplikacje poważnie zagrażają bezpieczeństwu. Dlatego bezpieczniej jest usunąć wszystko, z czego nie korzystasz.
Aby usunąć aplikację, otwórz folder Aplikacje i przeciągnij niepotrzebne rzeczy do Kosza. Następnie znajdź reszki i usuń je również. Aby dowiedzieć się jak to zrobić, sprawdź te użyteczne instrukcje oprawnego odinstalowywania aplikacji na Macu.
6. Uwolnij pamięć
Ostatnią poradą jest czyszczenie pamięci. Wystarczająca ilość pamięci pozwala korzystać ze wszystkich niezbędnych aplikacji bez spowolnienia Maca. Możesz spróbować oczyścić ją ręcznie, zamykając procesy w Monitorze aktywności, usuwając rzeczy startowe, ograniczając liczbę otwartych kart w przeglądarkach albo czyszcząc pamięć podręczną.
Jeśli szukasz jakiegoś magicznego zaklęcia, które pomoże z tym wszystkim, spróbuj narzędzie do konserwacji, takie jak CleanMyMac. Aplikacja łatwo i szybko uwolni pamięć. Oto jak z niej skorzystać:
- W pasku menu w górnym prawym rogu ekranu kliknij ikonę Menu CleanMyMac. Zobaczysz ją w tym miejscu po pierwszym uruchomieniu CleanMyMac.
- Znajdź ikonę Pamięć i kliknij Uwolnij.
- Po czyszczeniu możesz kliknąć ikonę Pamięć, aby zobaczyć szczegóły, a nawet zakończyć zużywające najwięcej RAM aplikacje.
Mamy nadzieję, że ten artykuł był użyteczny i dostarczył odpowiedzi na pytania o defragmentacji Maca.Czekaj na więcej porad dla Maców!
